Optimizing the Function of Mosque Tarbiyah: Fostering the Morals of the Young Generation in the Digital Era
DOI:
https://doi.org/10.15575/jis.v6i1.49524Keywords:
digital era, educational function, morality, Mosque, young MuslimAbstract
Mosques, as centers of Islamic civilization, play a crucial role in shaping the character of the younger generation, especially in the challenging digital era. This study aims to examine the optimization of the mosque's tarbiyah function in fostering the morals of the younger generation, with a case study at the Al-Ikhlas Mosque in Cibiru, Bandung City. The research method used was qualitative with a case study approach, involving observation, interviews, and documentation. The results show that the Al-Ikhlas Mosque has fulfilled its tarbiyah function through the Madrasah Diniyah Takmiliyah (MDT) program, which serves children from early childhood to adolescence. In addition to the Madrasah Diniyah Takmiliyah, the Al-Ikhlas Mosque also implements a moral development program integrated into worship activities, religious studies, and social activities. These programs are designed to instill Islamic values, improve religious understanding, and shape behavior in accordance with Islamic teachings. Optimisation of the mosque's tarbiyah function is carried out through improving the competence of teachers and administrators, using innovative and participatory learning methods, as well as utilising information technology in the learning process and disseminating positive and inspiring content.
References
Abdullah, S., Mufid, M., Ju’subaidi, J., & Purwanto, P. (2024). Religious confusion and emptiness: Evaluating the impact of online Islamic learning among Indonesian Muslim adolescents. HTS Teologiese Studies / Theological Studies, 80(1). https://doi.org/10.4102/hts.v80i1.9510
Ahlan, A. (2022). Peran Masjid Sebagai Basis Peradaban Islam [The Role of Mosques as the Basis of Islamic Civilization]. An-Natiq Jurnal Kajian Islam Interdisipliner, 2(2), 154. https://doi.org/10.33474/an-natiq.v2i2.16066
Aisyah, S., Setyono, H., & Suhendi, E. (2023). Strengthening The Value of Religious Moderation Through PAI-BP Learning. Ta Dib Jurnal Pendidikan Islam, 12(1), 9–16. https://doi.org/10.29313/tjpi.v12i1.11667
Akbar Iskandar, Fathurrahman, & Sharma, K. (2025). Empowering Mosque Youth through Technological Innovation: Implementation of Web-Based Information Systems. Jurnal Abdimas Cendekiawan Indonesia, 2(2), 7–13. https://doi.org/10.56134/jaci.v2i2.131
Anam, M. K., & Mutrofin, M. (2023). Pemanfaatan Media Youtube Sebagai Sarana Dakwah Untuk Mewujudkan Masyarakat Melek Digital [Utilizing YouTube Media as a Means of Preaching to Create a Digitally Literate Society]. AT-TABSYIR: Jurnal Komunikasi Penyiaran Islam, 10(1), 177. https://doi.org/10.21043/at-tabsyir.v10i1.20990 [in Indonesian]
Ananda, A. R. (2021). Dimensi Nilai Etika Islam Al-Ghazali dan Pencegahan Cyberbullying di Kalangan Remaja [The Dimension of Islamic Ethical Values of Al-Ghazali and the Prevention of Cyberbullying among Adolescents]. Jurnal Ilmu Agama: Mengkaji Doktrin, Pemikiran, Dan Fenomena Agama, 22(1), 114–128. https://doi.org/10.19109/jia.v22i1.9025 [in Indonesian]
Arif Budiman, M., & Mutiara Sadewa, M. (2018). Assessing the Roles of Mosques in Enhancing the Islamic Economic Practices. Proceedings of the 2nd International Conference on Indonesian Economy and Development (ICIED 2017). https://doi.org/10.2991/icied-17.2018.19
Arlina, A., Azhari, R. A., Sari, L. E., Aulaz, I., Rafi, M., & Nuhdin, N. (2023). Peran Remaja Masjid dalam Meningkatkan Pengamalan Agama di Masjid Burhanuddin Medan Estate [The Role of Mosque Youth in Improving Religious Practice at the Burhanuddin Mosque, Medan Estate]. JIIP - Jurnal Ilmiah Ilmu Pendidikan, 6(5), 2963–2967. https://doi.org/10.54371/jiip.v6i5.1978 [in indonesian]
Asraf, M. (2024). Dampak Penggunaan Media Sosial Terhadap Pemahaman Nilai-Nilai Moral Islam pada Remaja [The Impact of Social Media Usage on the Understanding of Islamic Moral Values Among Teenagers]. Al-Ilmu, 1(1), 1–7. https://doi.org/10.62872/x4v2wx14 [in Indonesian]
Azhari, A., Karwati, L., & Novitasari, N. (2021). Partisipasi Organisasi Pemuda Masjid Dalam Meningkatkan Kegiatan Keagamaan (Studi Pada Ikatan Remaja Masjid Abdul Wahid Perum Griya Mitra Batik Kecamatan Kawalu Kota Tasikmalaya) [Participation of Mosque Youth Organizations in Increasing Religious Activit. Learning Society: Jurnal CSR, Pendidikan Dan Pemberdayaan Masyarakat Jurnal Program Studi Pendidikan Masyarakat, 2(1), 69–74. https://doi.org/https://doi.org/10.30872/ls.v2i2.683 [in Indonesian]
Dahmayanti, S., & Nurmila, N. (2024). E-Learning Integration: Transforming Islamic Education Through Enhanced Learning Experiences. Jurnal Inovasi Pendidikan Agama Islam (JIPAI), 4(2), 81–94. https://doi.org/10.15575/jipai.v4i2.32910
Dahri, A., Husni, M., & Adib, M. (2023). Integration of Values in Serat Wulangreh with Pesantren’s Values in Building Professionalism of Ma’had Teachers. AL-ISHLAH: Jurnal Pendidikan, 15(2), 1538–1548. https://doi.org/10.35445/alishlah.v15i2.2838
Dwi Wulandari, Muhammad Fahmi, & Fathur Rohman. (2024). Peran Remaja Masjid dalam Meningkatkan Partisipasi Keagamaan Peserta Didik di SMP Negeri 19 Surabaya The Role of Mosque Youth in Increasing Religious Participation of Students at SMP Negeri 19 Surabaya]. Hikmah : Jurnal Studi Pendidikan Agama Islam, 1(4), 164–181. https://doi.org/10.61132/hikmah.v1i4.307 [in Indonesian]
Elsa Salsabila, Muhammad Shafiq Al-Ghifari, Nursani Awal Artha Nugraha, Salis Salis, Syahidin Syahidin, & Muhamad Parhan. (2024). Menghadapi Degradasi Moral Generasi Muda Melalui Penerapan Pendidikan Islam Pada Peserta Didik [Facing the Moral Degradation of the Young Generation through the Implementation of Islamic Education on Students]. Al-Tarbiyah : Jurnal Ilmu Pendidikan Islam, 2(1), 284–295. https://doi.org/10.59059/al-tarbiyah.v2i1.1038 [in Indonesian]
Fauziah, N. (2019). The Dynamics of Asy-syuro Mosque’s Role in Cipari Village in 1912-2015 as Social Studies Learnings Source. International Journal Pedagogy of Social Studies, 4(1), 85–91. https://doi.org/10.17509/ijposs.v4i1.21346
Fithriyya, S., Suresman, E., & Anwar, S. (2023). Nilai-Nilai Pendidikan Islam pada Animasi Riko the Series [The Values of Islamic Education in the Animation Riko the Series]. Tarbiyatuna: Jurnal Pendidikan Islam, 16(1), 12–26. https://doi.org/10.54471/tarbiyatuna.v16i1.2094 [in Indonesian]
Fitria, L., Muttaqin, K., Fadillah, N., & Ihsan, A. (2023). Pelatihan Literasi Digital dan Produksi Konten Positif Melalui Website Sebagai Upaya Peningkatan Kemampuan Remaja Masjid dalam Memanfaatkan Media Teknologi [Digital Literacy Training and Positive Content Production Through Websites as an Effort to Improve. JMM (Jurnal Masyarakat Mandiri), 7(5), 5218. https://doi.org/10.31764/jmm.v7i5.17554 [in Indoensian]
Fitriyani, H., Sholekhati, N., Nafisah, N., Hanifah, N., & Mazaya, V. (2023). Youtube Sebagai Strategi Dakwah Milenial [YouTube as a Millennial Preaching Strategy]. J-KIs: Jurnal Komunikasi Islam, 4(1), 71–86. https://doi.org/10.53429/j-kis.v4i1.651 [in Indonesian]
Gazali, H., Putro, M. Z. A. E., & Ulum, R. (2021). Fungsi Masjid Sebagai Pusat Pendidikan Moderasi [The Function of Mosque as a Center for Moderation Education]. Litbangdiklat Press Badan Litbang Dan Diklat Kementerian Agama RI. https://www.academia.edu/70906147/FUNGSI_MASJID_SEBAGAI_PUSAT_PENDIDIKAN_MODERASI [in Indonesian]
Handayani, R. (2021). Youtube Sebagai Media Komunikasi Dalam Berdakwah Di Tengah Pandemi [YouTube as a Communication Medium for Preaching During the Pandemic]. Hikmah, 15(1), 123–138. https://doi.org/10.24952/hik.v15i1.3569 [in Indonesian]
Hanif, M., Ningamah, B. R., & Izzah, F. N. (2022). The Use of Quizizz Application on Islamic Education (PAI) Learning in the New Normal Era. INSANIA : Jurnal Pemikiran Alternatif Kependidikan, 27(2), 198–213. https://doi.org/10.24090/insania.v27i2.6918
Hasan, I., & Sulaeman, A. (2019). Social Empowerment Based on Mosque. Proceedings of the 6th International Conference on Community Development (ICCD 2019). https://doi.org/10.2991/iccd-19.2019.173
Hasan, M., Putra, J. L., Raharjo, M., & Harafani, H. (2022). Pelatihan Literasi Digital Dalam Bermedia Sosial Pada Ikatan Remaja Islam Masjid At-Taubah [Digital Literacy Training in Social Media at the Islamic Youth Association of At-Taubah Mosque]. Abdimas, 4(1), 8–12. https://doi.org/10.33480/abdimas.v4i01.2998
Hasanah, N. (2024). Students’ Perception of Using Quizizz Gamification for English learning in Islamic Education. AL-MIKRAJ Jurnal Studi Islam Dan Humaniora (E-ISSN 2745-4584), 5(01), 1205–1218. https://doi.org/10.37680/almikraj.v5i01.6231
Herawati, W., Pirmaningsih, L., Zainuddin, A., & Wati, A. R. (2023). Pendidikan Literasi Digital Untuk Meningkatkan Etika Berdigital Bagi Remaja Masjid Al Amin [Digital Literacy Education to Improve Digital Ethics for Al Amin Mosque Youth]. Community Development Journal: Jurnal Pengabdian Masyarakat, 4(4), 9556–9558. https://doi.org/10.31004/cdj.v4i4.20651
Hidayat, M., & Mulyanto, M. (2023). Konsep Ta’dib Menurut Naquib Al-Attas dalam Pendidikan Islam [The Concept of Ta’dib According to Naquib al-Attas in Islamic Education]. TSAQOFAH, 4(2), 865–878. https://doi.org/10.58578/tsaqofah.v4i2.2414 [In Indonesian]
Hikmawati, H., & Asyhari, Y. (2024). Character Formation and Moral Development in Children Through Mosque Engagement Programs. Communautaire: Journal of Community Service, 3(2), 217–227. https://doi.org/10.61987/communautaire.v3i2.467
Hudah, N. (2019). Penanaman Nilai-Nilai Islam Dalam Membentuk Akhlak Mulia Melalui Kegiatan Mendongeng di TK Terpadu Nurul Amal Buyuk Bringkang Menganti Gresik [The Planting of Islamic Values in Shaping Noble Character Through Storytelling Activities at Nurul Amal Buyuk Br. Fikroh: Jurnal Pemikiran Dan Pendidikan Islam, 12(2), 113–129. https://doi.org/10.37812/fikroh.v12i2.49 [in Indonesian]
Ichwan, M. N., Amin, F., Khusairi, A., & Andrian, B. (2024). Digitalization and the shifting religious literature of Indonesian Muslims in the Era of Society 5.0. Islamic Communication Journal, 9(2), 245–266. https://doi.org/10.21580/icj.2024.9.2.22515
Irlina, A. (2023). Strengthening Young Generation Character with Islamic Education from Preschool in 5.0 Society. Daengku: Journal of Humanities and Social Sciences Innovation, 3(1), 85–90. https://doi.org/10.35877/454RI.daengku1416
Ismail, I. (2016). Character Education Based on Religious Values: an Islamic Perspective. Ta’dib: Jurnal Pendidikan Islam, 21(1), 41–58. https://doi.org/10.19109/td.v21i1.744
Katni, K., Sumarni, S., & Muslim, A. (2022). The Role of Mosque-Based Non-Formal Islamic Education in Building Sakinah Families. Al-Hayat: Journal of Islamic Education, 6(1), 192. https://doi.org/10.35723/ajie.v6i1.243
Khusnan, A., & Syaifullah, M. A. (2021). Optimalisasi Peran Organisasi IPNU IPPNU Dalam Menanamkan Karakter Religius Remaja [Optimization of the Role of IPNU IPPNU Organizations in Instilling Religious Character in Adolescents]. FATAWA: Jurnal Pendidikan Agama Islam, 2(1), 43–51. https://doi.org/10.37812/fatawa.v2i1.389 [in Indonesian]
Lexy J. Moleong, M. A. (2018). Metodologi Penelitian Kualitatif [Qualitative Research Methodology] (38th ed.). PT Remaja Rosdakarya.
Luneto, B., & Anuli, Y. Y. (2024). E-Learning in Islamic Education: Distance Learning Solutions During the Pandemic. Please: Proceedings of Law, Education, and Socio-Economic Studies, 1(1), 59–71. https://ejournal.iaingorontalo.ac.id/index.php/please/article/view/2627
Mansir, F. (2022). Islamic Education and Socio-Cultural Development in Educational Institutions. Ideas: Jurnal Pendidikan, Sosial, Dan Budaya, 8(3), 729. https://doi.org/10.32884/ideas.v8i3.901
Mazaya, V. (2022). Smart Dakwah di Era Society 5.0; Da’i Virtual dalam New Media [Smart Preaching in the Era of Society 5.0; Virtual Preachers in New Media]. Iqtida: Journal of Da’wah and Communication, 2(1), 36–54. https://doi.org/10.28918/iqtida.v2i01.5366 [in Indonesian]
Minarti, M., Norhidayati Rahmah, M., Khalilurrahman, K., Samsir, S., & Mardiana, M. (2023). Utilization of social media in Learning Islamic Religion: Its Impact on Strengthening Student Outcomes and Achievements. Nidhomul Haq : Jurnal Manajemen Pendidikan Islam, 8(2), 279–291. https://doi.org/10.31538/ndh.v8i2.3930
Mora, Z., Setianingsih, D., & Bustami, B. (2020). The Effectiveness of Entrepreneurship Management on the Mosque Prosperity Agency in Langsa in the terms of Sharia. Budapest International Research and Critics Institute (BIRCI-Journal): Humanities and Social Sciences, 3(4), 2914–2925. https://doi.org/10.33258/birci.v3i4.1311
Nasor, M., & Nur, E. R. (2019). Metode Dakwah dalam Membina Keluarga Sakinah (Studi Pada Kelompok Pengajian di Kecamatan Jati Agung Kabupaten Lampung Selatan) [The Method of Da’wah in Nurturing a Sakinah Family (Study on the Study Group in Jati Agung Subdistrict, South Lampung Regency)]. ASAS, 11(01), 1–23. https://doi.org/10.24042/asas.v11i01.4639 [in Indonesian]
Nata, A. (2021). Peran dan Fungsi Masjid di Indonesia dalam Perspektif Pendidikan Islam [The Role and Function of Mosques in Indonesia from the Perspective of Islamic Education]. Ta’dibuna: Jurnal Pendidikan Islam, 10(3), 414. https://doi.org/10.32832/tadibuna.v10i3.5203 [in Indonesian]
Ni’mah, N., Fitri, F., & Adlan, I. (2024). Internalization of Religious Moderation Values Through Digital Literacy at Madrasah. Islamic Review: Jurnal Riset Dan Kajian Keislaman, 13(2), 99–110. https://doi.org/10.35878/islamicreview.v13i2.1266
Nugroho, C. (2021). Pelatihan Literasi Digital dan Produksi Konten Positif Untuk Remaja Masjid Ba’abussalam, Taman Cibaduyut Indah, Kabupaten Bandung [Digital Literacy Training and Positive Content Production for Teenagers at Ba’abussalam Mosque, Cibaduyut Indah Park, Bandun. Prosiding Konferensi Nasional Pengabdian Kepada Masyarakat Dan Corporate Social Responsibility (PKM-CSR), 4, 136–142. https://doi.org/10.37695/pkmcsr.v4i0.1105 [in Indonesian]
Nur Aisyah Asai, Fazil Nor, S., & Nirma Asmiranti. (2024). Implementasi Blended Learning Dalam Pendidikan Islam [Implementation of Blended Learning in Islamic Education]. Indonesian Journal of Islamic Educational Review, 1(3), 208–215. https://doi.org/10.58230/ijier.v1i3.95 [in Indonesian]
Nur Isnaini, U. K., Nyimasmukti, B. R., Rahawarin, Y., & Asrida, A. (2019). Revitalizing the Mosques Function as a Means of Forming Muslim Scholars and Students in Indonesia. Khalifa: Journal of Islamic Education, 3(2), 142. https://doi.org/10.24036/kjie.v3i2.29
Pimay, A., & Savitri, F. M. (2021). Dinamika Dakwah Islam di Era Modern [The Dynamics of Islamic Propagation in the Modern Era]. Jurnal Ilmu Dakwah, 41(1), 43–55. https://doi.org/10.21580/jid.v41.1.7847 [in Indonesian]
Purboningsih, E. R., Massar, K., Hinduan, Z. R., Agustiani, H., Ruiter, R. A. C., & Verduyn, P. (2025). Parental mediation strategies for social media use: a thematic analysis of perspectives among Indonesian parents and adolescents. Behaviour & Information Technology, 44(12), 2838–2859. https://doi.org/10.1080/0144929X.2024.2413454
Puspita, R. E., & Badi’ati, A. Q. (2021). The adoption of technology in Islamic information literacy among young moslem. Islamic Communication Journal, 6(1), 91–104. https://doi.org/10.21580/icj.2021.6.1.6742
Rahman, T., Aulia, A., & Winarsih, T. (2022). Peningkatan Literasi Media Digital Islami Remaja Masjid Al-Ikhlas Tamantirto Kasihan Bantul [Improving Islamic Digital Media Literacy among Youth at the Al-Ikhlas Mosque in Tamantirto, Kasihan, Bantul]. Prosiding Seminar Nasional Program Pengabdian Masyarakat. https://doi.org/10.18196/ppm.46.831 [in Indonesian]
Rahmaningrum, E. N., Sudar Manto, Viky Ardi, Thahir, M., & Vebrianto, R. (2021). Peranan Remaja Masjid Darussalam dalam Meningkatkan Kualitas Shalat Berjamaah di Masjid Desa Rambah Muda [The Role of Youth in Darussalam Mosque in Improving the Quality of Congregational Prayers at Rambah Muda Village Mosque]. Tasnim Journal for Community Service, 2(1), 20–28. https://doi.org/10.55748/tasnim.v2i1.56 [in Indonesian]
Rahmi, A., Hasanah, C. S., Nurjanah, N. A., & Wismanto, W. (2024). Masjid sebagai Pusat Pendidikan Menggali Potensi Masyarakat melalui Pembelajaran Berbasis Komunitas [Mosques as Education Centers: Exploring Community Potential through Community-Based Learning]. Jurnal Pendidikan Tambusai, 8(3), 6481–46487. https://jptam.org/index.php/jptam/article/view/22768 [in Indonesian]
Rifqi, M. A. (2024). Pemanfaatan Channel Youtube Sebagai Media Dakwah (Studi Pada Akun Youtube Anza Channel K.H Anwar Zahid) [Utilization of YouTube Channels as a Media for Da’wah (A Study of the YouTube Account Anza Channel K.H Anwar Zahid)]. Jurnal Dakwah Dan Komunikasi Islam, 5(2), 70–79.
Saleh, K., Rukiyah, I., & Arbain, M. (2021). Blended Learning as a Developmental Model Strategy of Teaching and Learning in Islamic Universities in Indonesia. Dinamika Ilmu, 21(2), 463–475. https://doi.org/10.21093/di.v21i1.3809
Sanityastuti, M. S., Lusri Virga, R., & Zahra, L. (2023). Understanding Digital Literacy in Religious Content on Social Media: Case Study of @generation_muda_nu and @kuntummagazine. Profetik: Jurnal Komunikasi Islam, 17(1), 45–49. https://doi.org/https://doi.org/10.14421/qp06ea16160
Siddik, D. (2010). Inovasi Pemberdayaan Masjid dalam Pengembangan Pendidikan Islam di Singapura [Innovation of Mosque Empowerment in the Development of Islamic Education in Singapore]. MIQOT: Jurnal Ilmu-Ilmu Keislaman, XXXIV(1), 70–90. https://media.neliti.com/media/publications/157673-ID-inovasi-pemberdayaan-masjid-dalam-pengem.pdf [in Indonesian]
Sitompul, H., Sayekti, R., Saragih, S. R. D., & Salminawati. (2024). Exploring Students’ Perception of Quizizz as a Learning Media in Higher Education. Canadian Journal of Learning and Technology, 49(3), 1–24. https://doi.org/10.21432/cjlt28449
Sopy, A. T., & Haikal, M. F. (2024). Planning and Implementation of Innovative Da’wah by BKPRMI: Strengthening Religious Development of Youth in Tanjung Tiram. Jurnal Dakwah Dan Komunikasi, 9(1), 120–130. https://doi.org/10.29240/jdk.v9i1.10133
Suhendi, E. (2024). Internalisasi nilai-nilai Moderasi Beragama pada mata kuliah Pendidikan Agama Islam: Penelitian di Fakultas Pendidikan Ilmu Pengetahuan Sosial Universitas Pendidikan Indonesia [Internalization of the Values of Religious Moderation in Islamic Religious Edu. Digital Library UIN Sunan Gunung Djati. https://digilib.uinsgd.ac.id/89030/ [in Indonesian]
Sumiyati, E. (2020). Pengaruh Budaya Religius Sekolah Terhadap Akhlak Siswa Kelas XI di SMA Plus Permata Insani Islamic School Kabupaten Tangerang [The Influence of Religious School Culture on the Morals of Eleventh Grade Students at SMA Plus Permata Insani Islamic School in . JM2PI: Jurnal Mediakarya Mahasiswa Pendidikan Islam, 1(1), 21–46. https://doi.org/10.33853/jm2pi.v1i1.69 [in Indonesian]
Suriati, S., Faridah, F., & Damayanti, D. (2023). Da’wah Through Youtube in The Perspective of Millennial Society. Afkaruna: Indonesian Interdisciplinary Journal of Islamic Studies, 19(1). https://doi.org/10.18196/afkaruna.v19i1.16111
Syah, M. Z. A., Sahrul, S., & Mailin, M. (2024). Komunikasi Partisipatif Yayasan Masjid dalam Menumbuhkan Partisipasi Remaja Masjid Al-Jihad di Kecamatan Medan Barat [Participatory Communication of the Mosque Foundation in Growing Youth Participation at the Al-Jihad Mosque in West Medan District]. El Buhuth: Borneo Journal of Islamic Studies, 453–466. https://doi.org/10.21093/el-buhuth.v6i2.8136 [in Indonesian]
Tanjung, H., & Windiarto, A. (2021). Role of Cash Waqf Linked Sukuk In Economic Development and International Trade. Signifikan: Jurnal Ilmu Ekonomi, 10(2), 275–290. https://doi.org/10.15408/sjie.v10i2.20493
Umam, M. K. (2020). Leadership Of Madrasah Heads in Improving the Quality of Adminitration Performance. Muaddib : Studi Kependidikan Dan Keislaman, 1(2), 139–168. https://doi.org/10.24269/muaddib.v1i2.3351
Virga, R. L., & Astuti, Y. D. (2024). Penguatan Literasi Digital Pada Remaja Berbasis Masjid [Strengthening Digital Literacy in Mosque-Based Youth]. MENARA RIAU, 18(1), 74. https://doi.org/10.24014/menara.v18i1.27173 [in Indonesian]
Waluyo, T., & Siswadi, S. (2025). Optimalisasi Peran Remaja Masjid Melalui Nilai Pendidikan Islam Dalam Meningkatkan Religiusitas Terhadap Masyarakat Pedesaan Judul Artikel Ilmiah [Optimizing the Role of Mosque Youth Through Islamic Educational Values in Increasing Religiosity in Rural Co. Jurnal Kependidikan, 13(1), 59–74. https://doi.org/10.24090/jk.v13i1.13395 [in Indonesian]
Yasir, M., & Susilawati, S. (2021). Pendidikan Karakter Pada Generasi Alpha: Tanggung Jawab, Disiplin dan Kerja Keras [Character Education for Generation Alpha: Responsibility, Discipline, and Hard Work]. Jurnal PkM Pengabdian Kepada Masyarakat, 4(3), 309–317. https://doi.org/10.30998/jurnalpkm.v4i3.10116 [in Indonesian]
Yumnah, S. (2021). E-Learning Based Islamic Religious Education of Learning Media: Alternative Solutions for Online Learning During Covid-19. Nazhruna: Jurnal Pendidikan Islam, 4(2), 249–260. https://doi.org/10.31538/nzh.v4i2.1209
Zulianah, Nurul Ainin, D., & Zulianah, D. (2021). Antara Aqidah dan Akhlak dalam Pendidikan Islam: Suatu Tinjauan Kritis [Between Aqidah and Akhlak in Islamic Education: A Critical Review]. Kurikula : Jurnal Pendidikan, 6(1), 1–15. https://doi.org/10.56997/kurikula.v6i1.543 [in Indonesian]
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Mochamad Giffari Yusuf, Ulfah Ulfah

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).